هوش هیجانی ( Emotional intelligence | EQ ) یعنی توانایی شناخت احساسات خود و افراد از این توانایی برای ارتباط برقرار کردن با دیگران استفاده می‌کنند. این هوش در واقع یک مهارت است و ارتباط زیادی با بهره هوشی (IQ) افراد ندارد. افرادی که هوش هیجانی بالاتری دارند، در تعامل با افراد جامعه موفق‌تر عمل می‌کنند. 

هوش هیجانی هوش هیجانی هوش هیجانی چیست؟

هوش هیجانی با نام‎های دیگری مثل هوش عاطفی، هوش اجتماعی و هوش بین فردی هم شناخته می‎شود. تحقیقات روانشناسان نشان می‎دهد افرادی که هوش هیجانی بالاتری دارند چهار ویژگی دارند، که در این مطلب این ویژگی‌ها را شرح می‎دهیم.

۱- آگاهی نسبت به هیجان‎ها: این افراد در لحظه‌ای که هیجانی را تجربه می‌کنند نسبت به آن آگاه هستند. یعنی در لحظات غم و عصبانیت یا شادی می‎دانند الان چه حسی دارند. بسیاری از ما بعد از اینکه آن هیجان فروکش کرد تازه متوجه می‎شویم مثلا آن لحظه خیلی عصبانی بوده‎ایم، در نتیجه در آن لحظه روی رفتارمان کنترل کمتری داشتیم.

۲- بیان هیجان‌ها: این افراد می‎دانند چطور باید هیجانات خود را ابراز کنند. افراد برای بیان احساساتشان معمولا از سه روش مختلف استفاده می‌کنند. در روش اول که منفعلانه است در حالی که از موضوعی ناراحت و عصبانی هستند آن را بروز نمی‎دهند و مخفی می‎کنند. در نتیجه به مرور این ناراحتی‎ها در فرد جمع می‎شود و سلامت روحی و جسمی او را به خطر می‎اندازد. روش دوم برعکس قبلی روش پرخاشگری است که بیش از حد درست و منطقی احساسات خود را نشان می‎دهند و خیلی شدید با طرف مقابل برخورد می‌کنند. روش سوم که درست‌ترین روش است، ابراز وجود است. در این روش بدون اینکه به فرد مقابل حمله کنیم، مشکل را مطرح می‎کنیم. مشکل خود را مطرح می‎کنیم تا هیجان‎مان را تخلیه کنیم اما آن را با آرامش و احترام بیان می‎کنیم. افرادی که هوش هیجانی بالا دارند از روش سوم استفاده می‎کنند. 

۳- مدیریت هیجان‎ها: وقتی در مورد هیجان‎هایی که تجربه می‎کنیم آگاهی داشته باشیم و بتوانیم آنها را به درستی ابراز کنیم، در نتیجه مدیریت هیجان کار سختی نیست. افرادی که هوش هیجانی بالاتری دارند می‎دانند در مواقع هیجانات شدید چه واکنشی نشان دهند. مثلا می‌دانند نباید در عصبانیت حرفی بزنند و صبر کنند تا آرام شوند و بعد صحبت کنند. مغز این افراد یاد گرفته در شرایط بحرانی درست عمل کند.

درک هیجان‎های دیگران: از آنجایی که انسان یک موجود اجتماعی است، کسی که بتواند رابطه خوبی با دیگران برقرار کند، موفق‎تر است. این افراد قادر هستند احساسات  دیگران را به خوبی تشخیص دهند و از آن در جهت برقرای ارتباط خوب بهره ببرند. دو مهارت کلیدی این افراد حس همدلی و خوب گوش دادن است. همدلی یعنی این افراد خود را جای طرف مقابل می‌گذارند و از زاویه دید او به مشکل نگاه می‎کنند و سعی می‌کنند او را درک کنند. خوب گوش دادن هم مستلزم تماس چشمی داشتن با مخاطب و قطع نکردن حرف او و توجه به صحبت‏‎های اوست اما بیشتر ما وقتی به صحبت‏‎های دیگران گوش می‌کنیم فقط  منتظر هستیم تا حرفش قطع شود و جواب بدهیم.

منبع: مجله موفقیت

مطالب مرتبط:  

تنهایی باعث کاهش طول عمر می‎شود!

عزت نفس کودک تا ۵ سالگی ساخته می‎شود

آیا ترتیب تولد در شخصیت کودکان موثر است؟

راز شادی و سرزندگی بیشتر در برخی افراد کشف شد!