عفونت‎های مادر در دوران حاملگی به خصوص عفونت‎های ویروسی سبب آسیب به جنین و عقب ماندگی ذهنی می‌شوند. میزان آسیب دیدگی به سن جنین، نوع و شدت عفونت بستگی دارد.

۱- سرخجه (Rubella): سرخجه یک بیماری حاد عفونی و ویروسی است.ابتلای مادر در سه ماهه اول بارداری باعث نقایصی مانند عقب ماندگی ذهنی، کری، کوری، اختلالات مغزی، اختلالات گفتاری، مشکلات مارزادی قلبی، تولد زودرس و در ۲۰ درصد موارد باعث سقط جنین می‎شود. اگر بیماری مادر بعد از ۵ ماهگی اتفاق بیفتد، ممکن است اختلالی در کودک ایجاد نکند. 

۲- سیفلیس: زن مبتلا به سیفلیس مخفی، اگر درمان نشده باشد، شانس اینکه فرزند سالمی به دنیا بیاورد تنها ۱۸ درصد است. این بیماری علاوه بر نارسایی هوش، ناهنجاری‎های حسی و حرکتی به ویژه کوری، فلج، صرع، اختلالات قلب و عروق و اختلالات روانی را نیز باعث می‎شود. اما در بیشتر موارد باعث سقط یا زایمان پیش از موعد می‎شود. 

۳- توکسوپلاسموز: این بیماری توسط انگلی از مادر به جنین منتقل می‎شود. بیماری در جنین اگر شدید باشد باعث سقط می‎شود. اگر کودک زنده بماند، عقب ماندگی ذهنی حتمی است که با علائمی مثل آب مروارید، کم‌خونی، هیدروسفالی همراه است. مردان با خوردن سبزیجات آلوده و گوشت‎های خام مبتلا می‎شوند و خانم‎ها به علت ویار خاک خوری (Pica) در زمان حاملگی

عقب ماندگی ذهنی عقب ماندگی ذهنی عقب ماندگی ذهنی به علت اتفاقات پیش از تولد                             1

۴- تبخال ساده: ویروس تبخال از راه جفت به جنین منتقل می‎شود. هرچند شایع‌ترین راه انتقال آن موقع زایمان است. میکروسفالی، کم توانی و ناهنجاری‌های چشمی ممکن است عارض شود. 

۵- ایذر: مادر مبتلا به ایدز باعث مرگ جنین داخل رحم، سقط جنین، مرده زایی و مرگ نوزاد در سال‎های اول زندگی می‎شود. 

۶- کرن ایکتروس: ناشی از ناسازگاری RH خونی است و به تولید بیلی روبین زیاد که باعث صدمات مغزی می‎شود، منجر می‌شود. اثر سمی بیلی روبین بین ۴ تا ۶ روز پس از تولد ظاهر می‎شود. یرقان حاصل از این بیماری باعث کم توانی ذهنی، فلج مغزی، انقباض عضلات، اختلالات گویایی و حتی کری می‎شود.

۷- نشانگان الکل جنینی (FAS): از مصرف الکل توسط مادر در طول حاملگی ناشی می‌شود. در نوزادان مبتلا، وزن کمتر و قد کوتاه‌تر در هنگام تولد، نارسایی قلبی و عروقی، نابهنجاری‌هایی در چشم‌ها، بینی، چانه و ناحیه میانی صورت مشاهده می‎شود. FAS اغلب منجر به مرگ می‎شود.

۸- سیتومگالی: در بسیاری از موارد این بیماری در مادر نهفته می‌ماند. برخی از کودکان مرده به دنیا می‎آیند و برخی دچار یرقان و میکروسفالی می‌شوند.

منبع: کتاب روانپزشکی کاپلان و سادوک

مطالب مرتبط:   

پیشگیری از تولد کودکان با عقب ماندگی ذهنی

تاثیرات آبله مرغان در دوره بارداری