بی‌اختیاری ادرار، تخلیه مکرر ارادی یا غیرارادی ادرار روی لباس یا رختخواب است. این رفتار باید حداقل هفته‎ای دوبار تکرار شود. دست کم ۳ ماه طول بکشد و از نظر بالینی اختلال قابل ملاحظه‌ اجتماعی یا تحصیلی ایجاد کند. سن تقویمی و رشدی کودک باید حداقل ۵ سال باشد. شیوع بی‌اختیاری ادرار با افزایش سن کاهش می‎یابد. ۸۲ درصد دو ساله‌ها، ۴۹ درصد سه ساله‌ها، ۲۶ درصد چهار ساله‌ها و ۷ درصد پنج ساله‌ها مبتلا به بی‌اختیاری ادرار هستند. بی‌اختیاری ادرار به دو نوع تقسیم می‎شود: بی‌اختیاری نخستین که در آن کودک از ابتدا دچار بی‌اختیاری ادرار می‎باشد. در این نوع عامل نابهنجاری زیستی بیشتر مطرح است. بی‌اختیاری ثانوی که در آن کودک پس از یک دوره کارکرد طبیعی دچار بی‌اختیاری می‌شود. در این نوع، عوامل روانی مشکل‌زا چون استرس بیشتر مطرح است.

بی‌اختیاری ادرار در کودکان بی‌اختیاری ادرار بی‌اختیاری ادرار در کودکان

روش‌های درمانی که برای حل این مشکل موفقیت آمیز بوده‌اند، شامل مداخلات دارویی و رفتاری است. یکی از موثرترن روش‌های درمانی استفاده از شرطی سازی به وسیله تشک زنگ دار است. تشک زنگ دار بعد از آنکه کمی خیس شد، شروع به زنگ زدن می‎کند. در این حال کودک با شنیدن صدای زنگ بیدار می‌شود، صدای زنگ را قطع می کند و به دستشویی می‌رود. به مرور این کار باعث می شود کودک با پر شدن مثانه‌اش بیدار شود. دارودرمانی اولین اولویت درمانی نیست ولی در صورت مشاهده افسردگی یا اضطراب گاهی استفاده از دارو اجتناب ناپذیر است و نیز در مواردی که بی‌اختیاری ادرار در کارکرد زندگی روزانه اختلال جدی ایجاد می‌کند، تجویز دارو را ضروری می‌سازد.

استفاده از داروها باعث می‌شود مثانه کودک ریلکس شود و حجم بیشتری از ادرار را در خود جای دهد و دیرتر تخلیه شود. عامل دوم این است که دریچه مثانه سفت می‌ماند و دیرتر باز می‌شود. از طرفی داروهای تجویز شده تا حدودی استرس را کم می‌کنند و در نتیجه کودک کنترل بیشتری روی اعمال بدن خود خواهد داشت.البته قبل از اقدام به دارو درمانی بهتر است به این توصیه‌ها عمل کنید: رعایت حفظ فاصله حداقل ۲ ساعت بین شام و خواب، لزوم تخلیه ادرار بلافاصله بعد از شام و قبل از خواب، پرهیز از مصرف مایعات و میوه در فاصله بین خوردن شام تا خواب، سرزدن مکرر به کودک پس از گذشت ۹۰ دقیقه از خواب و در صورت نیاز بیدار کردن و بردن به دستشویی، تا حد امکان حذف عوامل اضطراب‌زا، حفظ خونسردی و آرامش و ابراز محبت، اجتناب از تنبیه، تحقیر و سرزنش 

منبع: کتاب روانپزشکی کاپلان و سادوک

مطالب مرتبط: 

ترس‌های دوران کودکی

با استرس کودکان چه کنیم؟

عوارض تنبیه بدنی چیست؟